مقدمه

وقتی یکی از والدین یا هر دوی آن‌ها با بیماری جدی روبه‌رو می‌شوند، بحث درباره این موضوع برای کودکان چالش‌برانگیز می‌شود. نحوه بیان واقعیت‌ها و ارائه اطلاعات به زبان ساده می‌تواند به کاهش اضطراب کودکان و تقویت احساس امنیت آنان کمک کند. در این مقاله به راهکارهایی پرداخته‌ایم که والدین و مشاوران می‌توانند در این مسیر از آن‌ها بهره‌مند شوند.

۱. آماده‌سازی و برنامه‌ریزی قبل از گفتگو

• ارزیابی حساسیت‌های کودک: پیش از شروع مکالمه، سطح درک و سن کودک را در نظر بگیرید. کودکان در سنین مختلف به نحوه ارائه اطلاعات واکنش متفاوتی نشان می‌دهند.

• تعیین اهداف گفتگو: مشخص کنید که هدف از صحبت چیست؛ از آگاهی رساندن گرفته تا ایجاد فضایی برای بیان احساسات و پرسش‌های کودک.

۲. استفاده از زبان ساده و مناسب

• بیان واقعیت‌ها به شیوه‌ای قابل فهم: اطلاعات را به زبان ساده و بدون به‌کار بردن اصطلاحات تخصصی ارائه کنید؛ به عنوان مثال، می‌توانید توضیح دهید که “پدر/مادر دچار بیماری شده‌اند که نیاز به درمان ویژه دارند.”

• صداقت در انتقال اطلاعات: در کنار زبان ساده، صداقت از اهمیت بالایی برخوردار است؛ بیان کردن واقعیت به شیوه‌ای مطابق با سن کودک از ایجاد حس اعتماد بسیار مهم است.

۳. تأکید بر حمایت و همبستگی خانواده

• ایجاد حس امنیت: توضیح دهید که بیماری یکی از اتفاقات زندگی است و خانواده همچنان کنار همدیگر است. تاکید کنید که حتی در شرایط سخت نیز عشق و حمایت والدین همیشه حضور دارد.

• دعوت به بیان احساسات: کودکان ممکن است دچار سردرگمی یا نگرانی شوند؛ دعوت آن‌ها به بیان احساسات و پرسیدن سوالات خود، می‌تواند به فرایند درک بهتر و کاهش اضطراب منجر شود.

۴. استفاده از داستان‌ها و مثال‌های ملموس

• داستان‌سرایی: استفاده از داستان‌هایی که در آن شخصیت‌ها با مشکلات مشابه روبه‌رو می‌شوند و از حمایت خانواده بهره می‌برند، می‌تواند به کودک کمک کند تا شرایط را بهتر درک کند.

• مثال‌های روزمره: به کمک مثال‌های ملموس مانند توضیح اینکه “همانطور که گیاهان برای رشد به آفتاب نیاز دارند، بدن ما برای بهبود نیاز به مراقبت دارد” می‌توان مفاهیم را برای کودک قابل لمس‌تر کرد.

۵. فراهم آوردن فضای پرسش و پاسخ

• تشویق به گفتگو: پس از توضیحات اولیه، فرصتی فراهم کنید تا کودک سوالات خود را بپرسد و در مورد آنچه که شنیده احساسات خود را بیان کند.

• پاسخگویی صادقانه و دلگرم‌کننده: به پرسش‌ها با صداقت و در عین حال به نحوی پاسخ دهید که موجب ایجاد آرامش گردد؛ مثلاً می‌توانید بگویید که “درمان در حال انجام است و ما همه در کنار هم این مسیر را سپری می‌کنیم.”

نتیجه‌گیری

گفتگو درباره‌ی بیماری والدین با کودکان نیازمند رویکردی حساس، صادقانه و منطبق با سن و سطح درک آن‌هاست. با استفاده از زبان ساده، داستان‌سرایی و ایجاد فضایی برای بیان احساسات، والدین می‌توانند به کودکان کمک کنند تا با شرایط دشوار کنار بیایند و با اطمینان به ادامه مسیر زندگی نگاه کنند.