مقدمه

پوست سر نوزاد به‌دلیل نازکی و لطافت بیش‌ازحد، بسیار مستعد خشکی و پوسته‌ریزی است. شناخت دقیق علل زمینه‌ای این مشکل، اولین گام برای پیشگیری و درمان مؤثر به‌شمار می‌آید.

۱. ویژگی‌های ساختاری پوست سر نوزاد

• لایهٔ شاخی نازک‌تر: در نوزادان، لایهٔ کراتینه بالایی پوست کمتر توسعه یافته و رطوبت سریع‌تر از دست می‌رود.

• فعالیت کمتر غدد چربی: هنوز غدد سباسه به‌طور کامل رشد نکرده‌اند و قدرت ترشح چربی حمایت‌کننده کمتر است.

۲. علل شایع خشکی پوست سر

1. شست‌وشوی بیش‌ازحد: استحمام روزانه یا استفاده از شوینده‌های قوی باعث برداشت چربی طبیعی پوست می‌شود.

2. محیط خشک: هوای گرم داخل خانه با بخاری یا کولر گازی رطوبت هوا را کاهش می‌دهد.

3. پوست حساس و اگزمای نوزادی: سابقهٔ خانوادگی آلرژی یا اگزما، خطر خشکی و تحریک را افزایش می‌دهد.

4. شوره سر نوزادی (Cradle Cap): نوعی درماتیت سبوره‌ای که با پوسته‌ریزی چرب و خشک همراه است، اما گاهی با خشکی ساده اشتباه می‌شود.

۳. علائم افتراقی خشکی معمولی و شوره

• خشکی ساده: پوسته‌های ریز سفید، بدون التهاب یا قرمزی قابل‌توجه

• شورهٔ نوزادی: پوسته‌های چسبناک‌تر و زردرنگ، همراه با کمی قرمزی پوست زیرین

۴. نکات پیشگیرانه

• کاهش دفعات استحمام: یک تا دو بار در هفته کافی است؛ در باقی روزها می‌توان سر را با حولهٔ مرطوب تمیز کرد.

• تنظیم رطوبت محیط: استفاده از دستگاه بخور سرد یا قرار دادن یک کاسه آب کنار منبع گرما.

• انتخاب شویندهٔ ملایم: شامپوی مخصوص نوزاد با pH نزدیک به خنثی که فاقد عطر و صابون قوی باشد.

• خشک‌کردن مناسب پس از شست‌وشو: حوله نرم و ضربه‌ای به‌جای مالش، و ماندن در فضای نیمه‌مرطوب تا جذب باقیماندهٔ رطوبت.

نتیجه‌گیری

جلوگیری از خشکی پوست سر نوزاد با شناخت ساختار ظریف پوست و تنظیم عادات حمام و محیط، به‌راحتی امکان‌پذیر است. رعایت این نکات ساده، پایهٔ سالمی برای درمان‌های خانگی بعدی فراهم می‌کند.