مقدمه

تب معمولاً نشانهٔ مبارزهٔ بدن با عوامل بیماری‌زا است. در کودکان انواع مختلفی از عفونت‌ها و شرایط دیگر می‌توانند موجب بالا رفتن دمای بدن شوند. همچنین تب بالا می‌تواند با عوارضی مانند تشنج تب‌دار یا کم‌آبی همراه باشد.

۱. علل شایع تب

• عفونت‌های ویروسی: سرماخوردگی، آنفلوآنزا، عفونت‌های تنفسی فوقانی.

• عفونت‌های باکتریایی: عفونت گوش میانی (اوتیت)، عفونت ادراری، در موارد شدید عفونت خون (سپسیس).

• واکسیناسیون: در ۲۴–۴۸ ساعت اول پس از واکسن‌های زنده ضعیف‌شده ممکن است تب خفیف تا متوسط ایجاد شود.

• شرایط التهابی یا خودایمنی: نادر، ولی می‌تواند تب مزمن یا متناوب ایجاد کند.

۲. خطرات تب بالا

• تشنج تب‌دار: در کودکانی که دمای بدنشان ناگهانی و سریع به بالای 38.5–39 °C می‌رسد، احتمال تشنج موقت وجود دارد.

• کم‌آبی: تعریق و از دست رفتن مایعات بدن، به‌ویژه در کودکان نوپا که نمی‌توانند به اندازهٔ کافی نوشیدن را ادامه دهند.

• افزایش نیاز متابولیک: با هر درجه افزایش دما، مصرف انرژی و سوخت‌وساز بدن تا ۱۰–۱۲٪ افزایش می‌یابد که می‌تواند در کودکان ضعیف یا بیمار مشکل‌ساز شود.

• خستگی و بی‌حالی: ضعف عمومی، کاهش اشتها و بی‌قراری کودک را افزایش می‌دهد.

۳. عوامل خطرساز

• سن کمتر از ۳ ماه: هر تب ≥ 38.0 °C نیاز به ارزیابی اورژانسی دارد.

• تب طول‌کشیده: تب بیش از ۵ روز بدون تشخیص واضح.

• همراه با علائم شدید: بی‌حالی مفرط، عدم توانایی در نوشیدن، استفراغ مکرر، راش‌های پوستی یا سردرد شدید.

نتیجه‌گیری

درک علل تب و تشخیص سریع تب بالا، والدین و مراقبان را در کنترل عوارض احتمالی یاری می‌کند. به‌ویژه در نوزادان و کودکان کم‌سن، تب بالا نباید دست‌کم گرفته شود.

تذکر: تب در بسیاری از موارد خودمحدودشونده است، ولی در صورت مشاهدهٔ تشنج، کم‌آبی یا سایر علائم نگران‌کننده، فوری به مرکز درمانی مراجعه کنید.