مقدمه

رفتار تهاجمی می‌تواند اشکال متنوعی داشته باشد که شناخت آن‌ها برای مداخله به‌موقع ضروری است. این مقاله انواع پرخاشگری و روش شناسایی آن‌ها را بررسی می‌کند.

۱. پرخاشگری فیزیکی

• ضربه‌زدن، گازگرفتن، هل‌دادن: این واکنش‌ها معمولاً هنگام آشفته‌شدن کودک بیش از حد تحریک‌شده رخ می‌دهند.

• شکستن اشیاء یا تخریب محیط: در مواقعی که کودک توانایی گفتاری ندارد، تخریب اشیا می‌تواند راهی برای تخلیهٔ فشار هیجانی باشد.

۲. پرخاشگری کلامی

• جیغ‌زدن، فریادکشیدن، ناسزاگویی: این نشانه‌ها معمولاً با ناتوانی در تنظیم صدای خود و بیان خواسته‌ها همراه است.

• تهدید لفظی: در کودکانی دیده می‌شود که با بیان تهدید سعی در جلب توجه یا ترساندن دیگران دارند.

۳. رفتارهای خودآزارانه

• زدن سر به دیوار، کندن مو، نیش‌گرفتن خود: این گونه رفتارها بیش از همه در انواع شدید ناتوانی ذهنی یا همراه با اوتیسم دیده می‌شوند و نیاز به مداخلهٔ تخصصی دارند.

۴. پرخاشگری تدافعی

• واکنش در برابر تماس جسمی ناخواسته: بسیاری از کودکان واکنش تهاجمی نشان می‌دهند وقتی کسی به حریم شخصی آن‌ها وارد می‌شود یا بدون اطلاع آن‌ها را لمس می‌کند.

• ترس از تغییر: تغییر ناگهانی مربی، کلاس یا محیط زندگی می‌تواند به رفتار تدافعی و پرخاشگری بینجامد.

نتیجه‌گیری

شناخت دقیق انواع پرخاشگری و موقعیت‌های بروز آن، گامی حیاتی در طراحی برنامه‌های حمایتی و رفتاری و پیشگیری از آسیب‌های روانی و جسمی است. هر نوع واکنش تهاجمی باید براساس ریشهٔ آن مورد ارزیابی و مداخله قرار گیرد.