مقدمه
ورود یک فرزند جدید به خانواده نه‌تنها تغییری بزرگ برای والدین است، بلکه برای فرزند اول نیز چالشی احساسی محسوب می‌شود. درک عواطف، تصورات و ترس‌های احتمالی او نخستین گام برای آماده‌سازی اوست.

۱. شناخت احساسات احتمالی

• شادی و کنجکاوی: بسیاری از کودکان با شنیدن خبر تولد خواهر یا برادر جدید هیجان‌زده می‌شوند و تصور ماجراجویی جدید دارند.

• حسادت و ترس از کم‌شدن محبت: احساس رقابت بر سر توجه والدین یا ترس از اینکه «دیگر مثل سابق دوستش ندارم»، از واکنش‌های رایج است.

• ناامنی و اضطراب: ممکن است نگران شوند که مبادا مسئولیت بیش‌ازحد یا وظایف سختی به آن‌ها واگذار شود.

۲. گفتگو و توضیح صریح

• زمان‌بندی مناسب: حداقل از سه تا چهار ماه قبل از تولد کودک دوم، به‌تدریج با فرزند اول درباره‌ی تغییرات سخن بگویید.

• استفاده از زبان کودکانه: با جملات کوتاه و ساده، درباره‌ی نوزاد و نیازهای او (مثل شیرخوردن، خواب زیاد) توضیح دهید.

• پاسخ به پرسش‌ها: هرگونه سؤال یا نگرانی او را با حوصله پاسخ دهید؛ حتی اگر سؤال‌ها تکراری باشند.

۳. نقش بازی و کتاب درمانی

• بازی‌درمانی: با استفاده از عروسک یا اسباب‌بازی، مراحل تولد و مراقبت از نوزاد را شبیه‌سازی کنید.

• خواندن کتاب‌های کودکانه: کتاب‌هایی درباره‌ی ورود «نوزاد جدید» و تغییرات خانوادگی بخوانید تا احساسات او به زبان داستان شکل بگیرد.

۴. تأکید بر جایگاه ویژه‌ی او

• زمان اختصاصی با والدین: روزانه زمانی کوتاه (مثلاً ۱۰–۱۵ دقیقه) صرف بازی یا گفت‌وگو با فرزند اول کنید.

• تشویق و تحسین: رفتارهای مثبت او را می‌بینید و تشویق می‌کنید؛ حتی کوچک‌ترین همکاری‌ها در آماده‌سازی اتاق نوزاد را جشن بگیرید.

۵. مشارکت در آماده‌سازی‌ها

• انتخاب وسایل: اجازه دهید یکی از لباس‌ها یا اسباب‌بازی‌های موردعلاقه‌ی خود را برای نوزاد انتخاب کند.

• چیدمان اتاق: نقش او را در گذاشتن بالش یا قرار دادن روتختی جدید بدهید؛ این مشارکت حس مسئولیت و افتخار ایجاد می‌کند.

۶. پیش‌بینی واکنش‌ها پس از تولد

• آشنایی با نوزاد: در اولین ملاقات، ضمن معارفه و بوسه، او را در آغوش بگیرید تا نشان دهید محبت شما تغییر نکرده.

• مدیریت رفتار منفی: اگر کودک پس از تولد نوزاد گریه یا لجبازی کرد، با آرامش و بی‌سرزنش پاسخ دهید و دوباره به او توجه کنید.

نتیجه‌گیری
آماده‌سازی عاطفی فرزند اول با شناخت دقیق احساسات، گفت‌وگوی صادقانه و مشارکت فعال او در مراحل قبل از تولد، کلید عبور آرام از این دوره‌ی حساس است.