مقدمه

مفهوم «مادر سمی» به نوعی الگو و رفتاری اشاره دارد که در آن مادر به طور مداوم رفتارهای مخرب روانشناختی، احساسی و رفتاری از خود نشان می‌دهد. در این مقاله به ویژگی‌های روانشناختی رایجی که در مادران سمی مشاهده می‌شود پرداخته می‌شود.

بخش اول: خودبینی و نرسسیسم

• عشق به خود بیش از حد:
  مادران سمی اغلب در مرکز توجه قرار دارند و نیاز زیادی به تأیید و تحسین دارند. این ویژگی ممکن است باعث شود که آن‌ها نیازها و احساسات فرزندان خود را نادیده بگیرند.

• عدم همدلی:
  نرسسیسم باعث می‌شود که این مادران نسبت به درد و رنج دیگران (به ویژه فرزندان‌شان) بی‌تفاوت باشند و در موقعیت‌های دشوار، به جای ارائه حمایت، به انتقاد یا سرزنش بپردازند.

بخش دوم: نیاز به کنترل و تسلط

• کنترل بیش از حد زندگی فرزندان:
  مادران سمی معمولاً تمایل دارند تا تصمیم‌ها، انتخاب‌ها و حتی احساسات فرزندانشان را کنترل کنند. این رفتارها می‌تواند به از دست دادن استقلال و خودباوری در فرزندان بیانجامد.

• انتقاد مداوم:
  نیاز به کنترل، اغلب با انتقادهای مداوم و کاهش اعتماد به نفس فرزندان همراه است؛ به گونه‌ای که فرزند هرگز احساس نمی‌کند نظر یا رفتارش از نظر مادر قابل قبول باشد.

بخش سوم: الگوهای دستکاری احساسی

• دستکاری و اجبار:
  از طریق استفاده از جملات مبهم، عبارات متناقض و حتی الزام عاطفی، مادران سمی فرزندان را به رفتارهایی می‌کشانند که در نهایت به نفع خودشان بوده و منجر به وابستگی روانی می‌شود.

• گسل زدن هویت فرزند:
  مادران سمی ممکن است هویت فرزندانشان را به گونه‌ای شکل دهند که آن‌ها تنها به وابستگی به مادر عادت کنند و نتوانند خودمختاری یا استقلال فردی خود را به دست آورند.

نتیجه‌گیری

ویژگی‌های روانشناختی مادران سمی شامل خودبینی افراطی، نیاز به کنترل بیش از حد و استفاده از الگوهای دستکاری احساسی است. این رفتارها می‌تواند در درازمدت باعث کاهش اعتماد به نفس، وابستگی غیرسالم و مشکلات روانشناختی در فرزندان شود. شناخت این الگوها اولین قدم برای دریافت کمک‌های روانشناختی و تقویت سلامتی خانواده است.