مقدمه

جیغ زدن در کودکان، یکی از رفتارهای طبیعی و گاهی اوقات ابراز احساسات قوی است. اما در برخی مواقع، این واکنش ممکن است به دلیل استرس، احساس ترس، ناراحتی یا ناتوانی در بیان احساسات به شکل کلامی بروز کند. این مقاله به بررسی عوامل روانشناختی مرتبط با جیغ زدن کودکان می‌پردازد و راهکارهایی جهت کاهش استرس و ایجاد آرامش در کودکان ارائه می‌دهد.

بخش اول: دلایل روانشناختی جیغ زدن در کودکان

• بیان احساسات به شیوه‌ای غیرکلامی:
  کودکان به ویژه در سنین پایین ممکن است از زبان محدود استفاده کنند و نتوانند احساسات خود را به درستی بیان کنند. در نتیجه، جیغ زدن به عنوان راهی برای ابراز ناراحتی، خشم یا ترس بروز می‌کند.

• استرس و اضطراب:
  عوامل محیطی مانند تغییرات ناگهانی در محیط خانه، جابه‌جایی، یا مواجهه با افراد ناشناس می‌تواند موجب افزایش اضطراب کودک شود و او را به جیغ زدن برساند.

• نیاز به جلب توجه:
  در برخی موارد، کودک برای دریافت توجه والدین یا همسالان به طور ناخودآگاه از جیغ زدن به عنوان یک ابزار استفاده می‌کند.

• عدم توانایی در تنظیم هیجان:
  فرآیند رشد هیجانی در کودکان در مراحل ابتدایی به‌طور کامل شکل نگرفته و آن‌ها ممکن است کنترل مناسبی بر احساسات خود نداشته باشند؛ از این رو، واکنش شدید و جیغ زدن طبیعی به نظر می‌رسد.

بخش دوم: راهکارهای آرام‌سازی از منظر روانشناختی

• ایجاد محیط امن و دلپذیر:
  فراهم کردن فضایی آرام، یکنواخت و بدون تحریک‌های اضافی می‌تواند سطح استرس کودک را کاهش دهد. استفاده از نور ملایم، موسیقی آرام و کاهش سر و صدا در محیط منزل از جمله موارد مؤثر است.

• آموزش تکنیک‌های تنفسی:
  آموزش راه‌های ساده تنفس عمیق و تکنیک‌های آرام‌سازی به کودکان می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا هنگام مواجهه با استرس، از جیغ زدن جلوگیری کنند. استفاده از روش‌هایی همچون «تنفس ۵-۵-۵» (شمارش ۵ ثانیه در استنشاق، نگه داشتن نفس، و ۵ ثانیه بازدم) می‌تواند مفید باشد.

• ایجاد ارتباط عاطفی:
  گوش دادن فعال و همدلی والدین به احساسات کودک و برقراری ارتباط دوستانه و صمیمی می‌تواند باعث شود کودک احساس امنیت کند و به شیوه‌های دیگری برای بیان احساسات روی آورد.

بخش سوم: نتیجه‌گیری

شناخت دقیق دلایل روانشناختی بروز جیغ زدن در کودکان، پایه‌ای برای ارائه راهکارهای موثر جهت کاهش استرس و ایجاد آرامش است. با توجه به اینکه این رفتار در بسیاری از مواقع بخشی از فرآیند رشد و بیان احساسات کودکان است، والدین با ایجاد محیطی امن و آموزش تکنیک‌های آرام‌بخش می‌توانند به تدریج کنترل هیجانی کودک را بهبود بخشند و از رفتارهای بیش از حد فریاد زدن جلوگیری کنند.