این مقاله به بررسی تعریف سکسکه، علل بروز آن در نوزادان، راهکارهای پیشگیری و درمان در خانه و همچنین مواقعی که نیاز به مشاوره تخصصی وجود دارد، میپردازد.
مقدمه
سکسکه (Hiccups) یک واکنش طبیعی است که در بسیاری از نوزادان مشاهده میشود. این پدیده معمولاً به دلیل انقباض ناگهانی دیافراگم، عضلهای که در تنفس نقش مهمی دارد، رخ میدهد. اگرچه سکسکه در بزرگسالان ممکن است آزاردهنده باشد، اما در نوزادان اغلب به عنوان یک پدیده معمول در نظر گرفته میشود. در این مقاله سعی شده تا به والدین و مراقبان اطلاعات لازم را در خصوص علل، پیشگیری و درمان سکسکه در نوزادان ارائه دهیم.
۱. سکسکه چیست؟
-
تعریف:
سکسکه ناشی از انقباض ناگهانی و غیرارادی دیافراگم به همراه بسته شدن سریع گلوی فوقانی (بازشدن ناگهانی حنجره) ایجاد میشود که صدایی مشخص تولید میکند. -
شیوع:
سکسکه در نوزادان بسیار رایج است و معمولاً به عنوان یک واکنش فیزیولوژیک طبیعی در پاسخ به تغییرات در روده گوارشی یا تنفسی دیده میشود.
۲. علل بروز سکسکه در نوزادان
سکسکه در نوزادان میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد که عمدتاً شامل موارد زیر است:
-
خوردن یا شیر خوردن سریع:
بلعیدن هوای اضافی هنگام تغذیه میتواند باعث تحریک دیافراگم و ایجاد سکسکه شود. -
پرخوری:
اگر نوزاد بیش از حد شیر مصرف کند، معده پر از هوا و مایعات ممکن است بر روی دیافراگم فشار بیاورد و موجب سکسکه گردد. -
تحریکهای گوارشی:
بعد از خوردن یا تغییر در دمای مایعات (گرم یا سرد) ممکن است سیستم گوارش نوزاد تحریک شده و باعث بروز سکسکه گردد. -
تغییرات هیجانی و عصبی:
برخی مواقع تغییرات ناگهانی در محیط یا تحریکهای عصبی، به خصوص در نوزادانی که سیستم عصبی آنها هنوز در حال تکامل است، میتواند عامل بروز سکسکه باشد. -
عوامل فیزیولوژیکی:
سکسکه در نوزادان بخشی از فرآیند طبیعی تنظیم تنفسی محسوب میشود که ممکن است در زمانهای مختلف رشد به طور موقت بروز کند.
۳. علائم و ویژگیهای سکسکه در نوزادان
-
علائم مشاهدهشده:
صدای تکراری و کوتاه در حین تنفس، حرکات ناگهانی دیافراگم و واکنشهای غیرارادی نوزاد از جمله مواردی است که ممکن است همراه با سکسکه مشاهده شود. -
تاثیر بر تغذیه:
سکسکه معمولاً به صورت گذرا ظاهر میشود و در اغلب موارد بر روند شیر خوردن نوزاد تأثیر قابل توجهی ندارد؛ اگرچه ممکن است باعث وقفهای کوتاه در تغذیه گردد. -
مدت زمان:
سکسکه معمولا چند دقیقه به طول میانجامد و به خودی خود تمام میشود. در موارد نادر، اگر سکسکه به مدت طولانی یا مکرر ظاهر شود، ممکن است نیاز به بررسیهای تخصصیتر باشد.
۴. راهکارهای پیشگیری و درمان سکسکه در خانه
اغلب سکسکه در نوزادان نیاز به درمان جدی ندارد، اما والدین میتوانند با رعایت نکات زیر آن را کاهش یا مدیریت کنند:
-
تغذیه درست:
-
تغذیه نوزاد در جای آرام و بدون استرس انجام شود تا کمترین هوای اضافی بلعیده شود.
-
استفاده از شیر دهی با حالت کنترل جریان (با استفاده از پستانکهایی که جریان شیر را تنظیم میکنند) میتواند به کاهش بلعیدن هوای اضافی کمک کند.
-
-
توقف موقت تغذیه:
اگر سکسکه شروع شود، میتوان با توقف کوتاه تغذیه یا تغییر حالت نوزاد (مانند گرفتن در آغوش و تغییر موقعیت) به آرامش او کمک کرد. -
اصلاح دمای مایعات:
دقت در استفاده از مایعات با دمای مناسب؛ اجتناب از تغییرات دمایی زیاد (بسیار سرد یا بسیار گرم) که ممکن است موجب تحریک سیستم گوارشی شود. -
ایجاد محیط آرام:
حفظ یک محیط آرام و بدون اشکال صوتی یا حسی ناگهانی در اطراف نوزاد میتواند به کاهش استرس و در نتیجه سکسکه کمک کند. -
ماساژ آرام:
انجام ماساژهای ملایم بر روی نواحی پشت و شکم نوزاد ممکن است به آرام شدن عضلات دیافراگم و کاهش سکسکه کمک نماید.
۵. زمان مراجعه به پزشک
اگرچه سکسکه در نوزادان به طور معمول طبیعی است، اما در شرایط زیر بهتر است والدین با پزشک مشورت کنند:
-
سکسکه مداوم:
اگر سکسکه به مدت بیش از ۳۰ دقیقه ادامه پیدا کند یا به صورت مکرر و طولانیمدت تکرار شود. -
نقص در تغذیه:
اگر سکسکه باعث ایجاد وقفههای زیاد در تغذیه یا کاهش اشتهای نوزاد شود. -
همراه با سایر علائم:
بروز علائمی مانند تب، بیقراری شدید، استفراغ پیدرپی یا تغییر رنگ پوست همراه با سکسکه. -
تغییرات رفتاری:
اگر نوزاد به دلیل سکسکه بیش از حد ناراحت یا عصبی شود.
۶. نتیجهگیری
سکسکه در نوزادان بیشتر یک واکنش فیزیولوژیک طبیعی و گذراست که معمولاً نیازی به نگرانی ندارد. با رعایت نکات تغذیهای، ایجاد محیط آرام و استفاده از روشهای ساده خانگی، میتوان به مدیریت و کاهش سکسکه در نوزاد کمک کرد. اما در مواردی که سکسکه به مدت طولانی یا با علائم همراه بروز میکند، مراجعه به پزشک و دریافت مشاوره تخصصی ضروری است. والدین با آگاهی از علل و راهکارهای پیشگیری و درمان میتوانند با اطمینان بیشتری مراقب سلامت نوزادان خود باشند.
با آگاهی بیشتر از نحوه بروز و مدیریت سکسکه در نوزادان، والدین میتوانند با اطمینان خاطر به روند رشد طبیعی فرزندان خود نگاه کنند و در صورت بروز علائم نگرانکننده، از مشورت تخصصی بهره ببرند.
بدون دیدگاه