مقدمه

اگزما (التهاب‌پوستی اگزمایی) یکی از اختلالات پوستی شایع در میان کودکان است که معمولاً به صورت قرمزی، خارش و تحریکات پوستی بروز می‌کند. این اختلال علاوه بر تأثیر بر سلامت جسمی، می‌تواند بر روانشناسی و کیفیت زندگی کودک نیز تاثیرگذار باشد. در این مقاله به بررسی علائم، علل و روش‌های تشخیص و درمان اگزما در کودکان پرداخته می‌شود.

۱. علائم اگزما در کودکان

• قرمزی و التهاب:
  پوست به‌صورت موضعی قرمز شده و دارای التهاب است. این علائم معمولاً در نواحی خمیده (مانند پشت زانو و آرنج) دیده می‌شود.

• خارش شدید:
  یکی از مهم‌ترین نشانه‌های اگزما در کودکان، خارش مداوم است که اغلب باعث ناراحتی، خواب نامناسب و تحریک بیشتر پوست می‌شود.

• ترشح و تاول‌های کوچک:
  در برخی موارد، کودکان ممکن است ترشحات آبرنگی و تاول‌های کوچک روی پوست تجربه کنند که در نهایت با خراشیدن و سر به سر شدن، عفونت‌های ثانویه ایجاد می‌شود.

• پوست خشک و پوسته‌پوسته:
  خشکی و پوست ترک‌خورده به علت از دست دادن رطوبت، از ویژگی‌های معمول اگزما می‌باشد.

۲. علل بروز اگزما

• عوامل ژنتیکی:
  وجود سابقه خانوادگی از بیماری‌های التهابی پوستی یا آلرژی، می‌تواند عاملی در بروز اگزما باشد.

• واکنش‌های آلرژیک:
  حساسیت به مواد آلرژن مانند گرده گیاهان، گرد و غبار، حیوانات خانگی یا برخی مواد غذایی، ممکن است موجب تشدید علائم اگزما شود.

• عوامل محیطی:
  تماس با مواد شیمیایی موجود در شوینده‌ها، صابون‌های قوی و تغییرات آب‌وهوا می‌تواند پوست را تحریک کرده و علائم اگزمایی را بدتر کند.

• اختلال در سد رطوبتی پوست:
  برخی کودکان به دلیل نقص در سلول‌های اپیدرم، ناتوان از حفظ رطوبت پوست بوده و در نتیجه به خشکی و التهاب دچار می‌شوند.

۳. روش‌های تشخیص اگزما

• معاینه بالینی:
  تشخیص اگزما معمولاً بر اساس معاینه بالینی توسط پزشک متخصص پوست صورت می‌گیرد که با بررسی علائم و سابقه بیماری، تشخیص نهایی را ارائه می‌دهد.

• آزمون‌های آلرژیک:
  در صورت وجود تردید مبنی بر واکنش‌های آلرژیک، آزمایش‌های پوستی (آلرژی تست) یا آزمایش خون (واکنش ایمونوگلوبولین E) ممکن است جهت شناسایی آلرژن‌های محرک صورت گیرد.

۴. شیوه‌های درمان و مدیریت

• مرطوب‌کننده‌ها:
  استفاده منظم از مرطوب‌کننده‌های بدون عطر و حساسیت‌زا برای حفظ رطوبت پوست و بهبود سد حفاظتی آن توصیه می‌شود.

• کورتیزون‌های موضعی:
  در موارد شدیدتر، کرم‌ها یا پمادهای حاوی کورتیکواستروئید به کاهش التهاب و خارش کمک می‌کنند؛ اما مصرف آن‌ها باید با نظارت پزشک انجام شود.

• آنتی‌هیستامین‌ها:
  مصرف داروهای ضد حساسیت ممکن است به کنترل خارش و کاهش واکنش‌های آلرژیک مؤثر باشد.

• تغییر شیوه‌های مراقبتی:
  اجتناب از مواد تحریک‌کننده، انتخاب شوینده‌ها و محصولات ملایم و استفاده از پوشاک نرم از دیگر راهکارهای مدیریت علائم اگزما در کودکان است.

نتیجه‌گیری

اگزما در کودکان یک اختلال پوستی التهابی با علائم مشخصی مانند قرمزی، خارش و خشکی پوست است. شناسایی به موقع علائم و مراجعه به پزشک، همراه با استفاده از روش‌های درمانی مناسب مانند استفاده از مرطوب‌کننده‌ها، داروهای موضعی و کنترل عوامل محرک، می‌تواند به بهبود وضعیت پوستی و افزایش کیفیت زندگی کودک کمک کند.