در انتخاب اسباببازی برای کودکان نوپا (سالهای اولیه زندگی) باید توجه ویژهای به نیازهای رشدی، ایمنی و مناسب بودن با سطح تواناییهای حسی و حرکتی آنها داشت. در ادامه نکاتی جهت انتخاب اسباببازیهای مناسب برای این گروه سنی ارائه شده است:
۱. توجه به رشد و توسعه کودک نوپا
-
تحریک حسی و حرکتی:
کودکان نوپا در این سن، در حال کشف محیط اطراف خود هستند. اسباببازیهایی که دارای بافتهای متنوع، رنگهای جذاب و قابلیتهای لمسی هستند میتوانند به توسعه حواس آنها کمک کنند. بهعنوان مثال، توپهای نرم، اسباببازیهای لمسی و بازیهای پازل ساده که توانایی هماهنگی بین چشم و دست را تقویت میکنند. -
تحریک هوشی و شناختی:
اسباببازیهایی مانند پازلهای چندتکه ساده، کیتهای ساخت و ساز (مثلاً بلوکهای چندرنگ)، اسباببازیهای صوتی که صدای حیوانات یا حروف را تولید میکنند، به کودک کمک میکنند تا شناخت مفاهیم اولیه از قبیل رنگها، اشکال و صداها را فراگیرد. -
تقویت مهارتهای اجتماعی و زبانی:
عروسکها، عروسکهای دستی یا اسباببازیهای نقشآفرینی، کودکان را به تعامل با دیگران تشویق کرده و مهارتهای ابتدایی ارتباطی و زبانآموزی را تقویت میکنند.
۲. انواع اسباببازیهای مناسب برای کودکان نوپا
الف) اسباببازیهای حرکتی و فیزیکی
-
توپهای نرم و سبک:
توپهای پلاستیکی بافتدار یا فوم که بازی با آنها علاوه بر سرگرمی، به بهبود هماهنگی و حرکت کمک میکند. -
بازیهای رانینگ و دویدن:
اسباببازیهایی که کودک را به بالا رفتن از موانع کوچک، راه رفتن یا دویدن تشویق میکنند، مانند انواع اسباببازیهای تعادلی.
ب) اسباببازیهای تحریکی و حسی
-
اسباببازیهای لمسی:
وسایلی که دارای بافتهای متفاوت (نرم، خشن، متقارن) هستند تا حس لامسه کودک تحریک شود. -
آیتمهای نوری و صوتی:
اسباببازیهایی که با تولید نورهای ملایم و صداهای دلنشین، حواس بینایی و شنوایی کودک را تقویت میکنند؛ مانند کتابهای تصویری صوتی یا اسباببازیهای موسیقی.
ج) اسباببازیهای ساختنی و آموزشی
-
بلوکهای رنگی و چوبی:
این بلوکها کودک را به ساخت و ساز تشویق کرده و در تقویت مهارتهای حل مسئله و تمرکز نقش دارد. -
پازلهای ساده:
پازلهایی با قطعات بزرگ و شکلهای قابل تشخیص که به کودک کمک میکنند تا مهارتهای شناختی خود را توسعه دهد.
د) اسباببازیهای نقشآفرینی و تخیلی
-
عروسک و حیوانات کوچک:
استفاده از عروسکهای نرم، عروسکهای دستساز یا حیوانات پلاستیکی کمک میکند تا کودک داستانهای خود را خلق کند و با احساسات مختلف آشنا شود. -
اسباببازیهای خانگی و آشپزخانه کوچک:
ستهای کوچک آشپزخانه یا اسباببازیهای مرتبط با نقشهای خانوادگی، کودک را به تقلید از رفتارهای بزرگسالان و تقویت مهارتهای اجتماعی تشویق میکنند.
۳. نکات مهم در انتخاب و خرید اسباببازی برای کودکان نوپا
-
ایمنی:
اطمینان حاصل کنید که اسباببازی انتخابی از مواد غیرسمی و بدون اشکال تیز است. استانداردهای ایمنی مربوط به سن کودک را رعایت کنید و از محصولاتی که تحت تأیید سازمانهای معتبر قرار دارند استفاده نمایید. -
تناسب با سن:
اسباببازیها باید با تواناییهای فیزیکی و شناختی کودکان هماهنگ باشند. محصولات مخصوص کودکان نوپا معمولاً دارای قطعات بزرگ هستند تا خطر پیچ خوردن آنها کاهش یابد. -
تنوع و چندکاره بودن:
انتخاب اسباببازیهای چندمنظوره که هم سرگرمکننده باشند و هم به رشد مهارتهای مختلف (حرکتی، شناختی و اجتماعی) کمک کنند، از اهمیت ویژهای برخوردار است. -
دوام و کیفیت ساخت:
اسباببازیهایی را انتخاب کنید که از نظر ساختاری مقاوم بوده و پس از چندین بار استفاده، کارایی خود را از دست ندهند. دوام و کیفیت ساخت علاوه بر سلامت کودک، از نظر اقتصادی نیز اهمیت دارد. -
تمیزی و نگهداری:
به دلیل تماس مداوم کودکان نوپا با اسباببازیها، انتخاب محصولاتی که به راحتی تمیز شوند و از آلودگی و انتقال میکروبها جلوگیری کنند، بسیار مهم است.
۴. نتیجهگیری
انتخاب اسباببازیهای مناسب برای کودکان نوپا یک سرمایهگذاری مهم در رشد و تکامل آنها است. با توجه به نیازهای حرکتی، حسی، هوشی و اجتماعی کودکان در این دوره حساس، محصولاتی مانند بلوکهای چوبی، پازلهای ساده، اسباببازیهای لمسی و نقشآفرینی میتوانند نقش بسزایی در تقویت مهارتهای اولیه و تحریک خلاقیت داشته باشند. والدین با رعایت نکات ایمنی و به توجه به ویژگیهای سنی، میتوانند با خرید اسباببازیهای چندمنظوره و متنوع، زمینهای پویا برای رشد و یادگیری فرزند خود فراهم آورند.
با گذر زمان و مشاهده تعامل کودک با اسباببازیها، والدین میتوانند از تنوع محصولات استفاده کرده و بر اساس نیازها و علایق روزافزون کودک، استراتژیهای انتخاب و بهروزرسانی اسباببازیها را بهبود بخشند. این رویکرد کمک میکند تا علاوه بر تقویت مهارتهای اولیه، حس کنجکاوی و خلاقیت کودک به شکوفایی برسد.
بدون دیدگاه