مقدمه
اختلال اضطراب جدایی از والدین در کودکان می‌تواند منجر به نگرانی‌های فراوان و ایجاد تنش در محیط خانوادگی شود. درک این اختلال و آشنایی با علل، علائم و روش‌های مواجهه با آن به والدین کمک می‌کند تا به بهترین شکل از فرزند خود حمایت کنند و زمینه رشد اعتماد به نفس و استقلال را فراهم آورند.

۱. آشنایی با اختلال اضطراب جدایی

• ماهیت اختلال:
  اضطراب جدایی زمانی به مشکل تبدیل می‌شود که کودک دچار ترس و نگرانی بیش از حد نسبت به جدایی از والدین یا مراقبان شود، به‌طوری که عملکرد روزمره و کیفیت زندگی او دچار اختلال گردد.

• نشانه‌های رفتاری و عاطفی:
  شاهد افزایش وابستگی عاطفی، مقاومت در برابر جدایی، بروز رفتارهای اجتنابی و ابراز نگرانی مداوم در مواقع جدایی از والدین هستیم.

۲. عوامل بروز اختلال و نقش محیط خانوادگی

• تجربیات دوران کودکی:
  تجربیات تلخ یا فقدان حمایت عاطفی در سال‌های اولیه زندگی می‌تواند زمینه‌ساز اضطراب جدایی شود.

• تغییرات بزرگ زندگی:
  رویدادهای مهم مانند تغییر محیط زندگی، مرگ یا جدایی والدین و حتی تغییرات در رابطه با دیگر اعضای خانواده از جمله عوامل محرک این اختلال هستند.

• تأثیر فرهنگی و تربیتی:
  انتظارات بالا و فشارهای اجتماعی در برخی فرهنگ‌ها ممکن است وضعیت اضطراب را تشدید کرده و به والدین اضافه بر ایجاد نگرانی‌های غیرضروری دامن بزنند.

۳. تشخیص و ارزیابی اختلال از دیدگاه والدین

• مشاهده دقیق علائم:
  والدین می‌توانند با توجه به واکنش‌های فرزند در مواقع جدایی، تغییرات رفتاری، و علائم جسمی مربوط به اضطراب، نشانه‌های اولیه اختلال را شناسایی کنند.

• همکاری با متخصصین:
  مشاوره و ارزیابی‌های روانشناختی توسط متخصصان می‌تواند به تشخیص صحیح و ارائه برنامه‌های درمانی مناسب کمک شایانی کند.

۴. راهکارهای حمایتی برای والدین و فرزندان

• ایجاد محیط امن و مطمئن:
  تقویت ارتباط عاطفی با کودک، گفتگوی منظم در مورد احساسات و ارائه اطلاعات مناسب درباره‌ی جدایی می‌تواند به کاهش اضطراب کمک کند.

• توسعه مهارت‌های مقابله‌ای:
  آموزش تکنیک‌های آرامش‌بخشی مانند تمرینات تنفسی و مدیتیشن برای کودک و حتی والدین می‌تواند به مدیریت اضطراب و استرس کمک کند.

• مداخله‌های درمانی:
  استفاده از روش‌های درمان شناختی‌رفتاری (CBT) و در موارد ضروری، درمان‌های دارویی تحت نظر پزشک، از راهکارهای درمانی مؤثر در این زمینه به شمار می‌روند.

• تقویت شبکه‌های حمایتی:
  شرکت در گروه‌های مشاوره‌ای و حمایت از طرف افراد دلسوز می‌تواند به والدین و کودکان در عبور از این مرحله مهم یاری برساند.

۵. نقش والدین در فرآیند بهبودی

• صبوری و تحمل:
  تغییر الگوهای رفتاری و مقابله با اضطراب جدایی یک فرآیند زمان‌بر است. والدین باید با صبر و ملاحظه به تغییرات کودک نگاه کنند.

• تقویت اعتماد به نفس:
  با تشویق کودک به شرکت در فعالیت‌های اجتماعی و استفاده از فرصت‌های کوچک موفقیت، می‌توان حس استقلال و اعتماد به نفس او را تقویت کرد.

• همکاری بین فردی:
  ایجاد هماهنگی و گفتگوهای صریح بین والدین و متخصصین روانشناسی، منجر به تدوین استراتژی‌های درمانی مناسب و بهبود سریع‌تر وضعیت کودک می‌شود.

نتیجه‌گیری
اختلال اضطراب جدایی در کودکان مسأله‌ای است که نیازمند توجه ویژه و حمایت مستمر از سوی خانواده و متخصصین می‌باشد. با آگاهی از علل و علائم این اختلال و به‌کارگیری راهکارهای حمایتی و درمانی مناسب، می‌توان به فرزندان کمک کرد تا به تدریج از این مرحله عبور کنند و به رشد سالم عاطفی و اجتماعی دست یابند.